โซล่าเซลล์ (Solar Cell) วิธีเลือกขนาดติดตั้ง | ION Energy
ในยุคที่ค่าไฟฟ้ามีแนวโน้มพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง การตัดสินใจลงทุนติดตั้งโซล่าเซลล์ (Solar Cell) ถือเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าที่สุด ในการลดต้นทุนระยะยาวสำหรับบ้าน และธุรกิจ แต่คำถามสำคัญก่อนเริ่มติดตั้ง คือ "เราควรเลือกขนาดกี่ kW ถึงจะประหยัดไฟได้สูงสุด และคืนทุนไวที่สุด ?"
การเลือกขนาดที่เหมาะสมกับพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าจริงในแต่ละวัน หากเลือกขนาดเล็กเกินไป อาจจะลดค่าไฟได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ แต่หากเลือกขนาดใหญ่เกินความจำเป็น จะทำให้ระยะเวลาคืนทุนนานขึ้น ผู้เชี่ยวชาญจาก ION Energy จึงได้รวบรวมวิธีประเมินบิลค่าไฟ พร้อมเปรียบเทียบขนาดติดตั้งยอดนิยมอย่าง 3kW / 5kW / 10kW เพื่อช่วยคุณเลือกขนาดระบบที่ใช่ และคุ้มค่ากับการลงทุนมากที่สุด
ทำไมการเลือกขนาดติดตั้งโซล่าเซลล์ให้พอดีถึงสำคัญที่สุด ?
เป้าหมายสูงสุดของการติดตั้งโซล่าเซลล์ คือ การผลิตไฟฟ้าจากแสงแดด มาใช้งานทดแทนไฟหลัก เพื่อลดบิลค่าไฟให้ได้มากที่สุด ในช่วงเวลากลางวัน ดังนั้นความพอดี จึงเป็นกุญแจสำคัญในการกำหนดจุดคุ้มทุน หากคุณเลือกขนาดระบบที่เล็กเกินไป ไฟฟ้าที่ผลิตได้ จะไม่เพียงพอต่อการใช้งาน ทำให้ยังต้องดึงไฟหลักมาช่วยซัพพอร์ตในปริมาณมาก ซึ่งอาจจะไม่เห็นตัวเลขความต่างในบิลค่าไฟเท่าที่ควร
ในทางกลับกัน หากเลือกขนาดใหญ่เกินความจำเป็น พลังงานส่วนเกินที่ผลิตได้ แต่ไม่ได้ถูกนำมาใช้งาน ก็จะสูญเปล่าไปทันที (สำหรับระบบ On-Grid ทั่วไป ที่ไม่ได้ขายไฟคืน) ทำให้คุณต้องแบกรับต้นทุนค่าอุปกรณ์ และค่าติดตั้งก้อนแรกที่สูงเกินไปโดยไม่จำเป็น และส่งผลให้ระยะเวลาในการคืนทุนนานขึ้นอีกหลายปี การคำนวณขนาดติดตั้งให้เหมาะกับพฤติกรรมการใช้ไฟจริง จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการประหยัดเงินได้ ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มเดินระบบ
โซล่าเซลล์ขนาด 3kW เหมาะสำหรับบ้านขนาดเล็ก และแอร์ 1-2 ตัว
สำหรับระบบโซล่าเซลล์ขนาด 3kW ถือเป็นขนาดเริ่มต้นยอดนิยมสำหรับบ้านพักอาศัยขนาดเล็ก หรือบ้านที่มีสมาชิกในครอบครัวประมาณ 2-3 คน โดยระบบนี้ จะสามารถผลิตไฟฟ้าได้เฉลี่ยประมาณ 12-15 หน่วยต่อวัน ซึ่งเหมาะกับบ้านที่มีพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวัน เช่น มีคนนั่งทำงาน Work From Home หรือมีผู้สูงอายุอยู่บ้าน โดยเครื่องใช้ไฟฟ้าหลัก ๆ ที่ระบบนี้รองรับได้สบาย ๆ คือ การเปิดแอร์ขนาด 9,000-12,000 BTU จำนวน 1-2 ตัว ควบคู่ไปกับเครื่องใช้ไฟฟ้าพื้นฐานอย่าง ตู้เย็น พัดลม คอมพิวเตอร์ และทีวี หากบิลค่าไฟเดิมของคุณ ตกอยู่ที่ประมาณ 2,000-4,000 บาทต่อเดือน การเลือกติดตั้งขนาด 3kW จะช่วยตัดงบค่าไฟในส่วนของเวลากลางวันลงไปได้ เป็นจุดเริ่มต้นการลงทุนที่ใช้งบประมาณไม่สูง แต่สามารถคืนทุนได้อย่างรวดเร็ว
โซล่าเซลล์ขนาด 5kW ทางเลือกยอดนิยมสำหรับบ้านขนาดกลาง และรถยนต์ EV
ขยับขึ้นมาที่ขนาดระบบโซล่าเซลล์ยอดนิยมอันดับ 1 อย่างขนาด 5kW ซึ่งถือเป็นขนาดที่เหมาะสำหรับครอบครัวขนาดกลาง สมาชิกประมาณ 3-5 คน โดยระบบนี้ จะสามารถผลิตไฟฟ้าได้เฉลี่ยประมาณ 20-25 หน่วยต่อวัน ตอบโจทย์บ้านที่มีกิจกรรม และใช้ไฟช่วงกลางวันค่อนข้างเยอะ เครื่องใช้ไฟฟ้าหลัก ๆ ที่ระบบนี้รองรับได้สบาย ๆ คือ การเปิดแอร์ขนาด 9,000-12,000 BTU พร้อมกันได้ถึง 3-4 ตัว หรือหากบ้านไหน ที่มีการติดตั้งเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV Charger) สำหรับใช้งานในช่วงกลางวัน ระบบ 5kW ก็สามารถซัพพอร์ตพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควบคู่ไปกับเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ ภายในบ้าน หากบิลค่าไฟเดิมของคุณ ตกอยู่ที่ประมาณ 4,000-8,000 บาทต่อเดือน การเลือกติดตั้งโซล่าเซลล์ขนาด 5kW จะช่วยลดค่าไฟเฉลี่ยต่อเดือนลงได้ เป็นขนาดที่สร้างจุดคุ้มทุนได้คุ้มค่าในระยะยาวมากที่สุด
โซล่าเซลล์ขนาด 10kW ขึ้นไป ตอบโจทย์บ้านขนาดใหญ่ โฮมออฟฟิศ และธุรกิจ SME
สำหรับบ้านพักอาศัยขนาดใหญ่ หรืออาคารที่มีลักษณะโฮมออฟฟิศ และธุรกิจ SME ขนาดระบบโซล่าเซลล์ 10kW ขึ้น โดยระบบนี้ จะสามารถผลิตไฟฟ้าได้เฉลี่ยประมาณ 40-50 หน่วยต่อวัน เหมาะกับการเปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าปริมาณมากต่อเนื่องตลอดทั้งวัน เครื่องใช้ไฟฟ้าหลัก ๆ ที่ระบบนี้รองรับได้สบาย ๆ คือ การเปิดแอร์ขนาดใหญ่พร้อมกันได้ถึง 4-6 ตัว ควบคู่ไปกับระบบไฟส่องสว่าง คอมพิวเตอร์สำนักงานจำนวนมาก หรือการชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV) พร้อมกันมากกว่า 1 คัน หากบิลค่าไฟเดิมของคุณ ตกอยู่ที่ประมาณ 8,000-15,000 บาทต่อเดือนขึ้นไป การลงทุนติดตั้งโซล่าเซลล์ขนาด 10kW จะช่วยหักลบต้นทุนค่าไฟช่วงกลางวันออกไปได้ในจำนวนที่สูงมาก ทำให้ธุรกิจ หรือบ้านของคุณ สามารถคืนทุนได้ไวภายในระยะเวลาไม่กี่ปี และสร้างผลกำไรจากพลังงานสะอาดได้ในระยะยาว
วิธีคำนวณขนาดโซล่าเซลล์จากบิลค่าไฟ และพฤติกรรมการใช้งาน
หลังจากที่ได้เห็นข้อมูลขนาดระบบยอดนิยมกันไปแล้ว วิธีการประเมินเบื้องต้นว่าบ้าน หรือธุรกิจของคุณ เหมาะกับการติดตั้งโซล่าเซลล์ขนาดกี่ kW สามารถเริ่มต้นง่าย ๆ ด้วยการดูจากยอดบิลค่าไฟรวมต่อเดือน ควบคู่ไปกับการพิจารณาพฤติกรรมการเปิดใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวัน (เวลาประมาณ 10.00-15.00 น.) เนื่องจากระบบจะผลิตไฟฟ้า และจ่ายไฟเข้าสู่อาคารให้คุณได้ใช้งานแบบเรียลไทม์ เฉพาะตอนที่มีแสงแดดเท่านั้น
ตัวอย่างเช่น หากคุณจ่ายค่าไฟเฉลี่ยเดือนละ 2,000-4,000 บาท และมีพฤติกรรมเปิดแอร์ 1-2 ตัว ตอนกลางวัน การเลือกขนาด 3kW ก็ถือว่าเพียงพอต่อการใช้งานแล้ว แต่หากคุณเป็นบ้านครอบครัวใหญ่ หรือโฮมออฟฟิศ ที่จ่ายค่าไฟแตะระดับ 4,000-8,000 บาทขึ้นไป มีการเปิดแอร์พร้อมกันหลายตัว และเริ่มมีแผนที่จะชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ในช่วงเวลากลางวัน การขยับไปเลือกติดตั้งขนาด 5kW หรือ 10kW จะเป็นขนาดที่คุ้มค่า และช่วยลดทอนค่าไฟในส่วนเกินได้อย่างตรงจุดที่สุด การวิเคราะห์บิลค่าไฟอย่างแม่นยำก่อนติดตั้ง จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันปัญหาการลงทุนเกินความจำเป็น และทำให้ระบบโซล่าเซลล์สร้างผลตอบแทนได้สูงสุด
ตารางสรุปราคาประมาณการ และระยะเวลาคืนทุนในแต่ละขนาดติดตั้งโซล่าเซลล์
| ขนาดระบบ (kW) | ค่าไฟเดิมเฉลี่ย (บาท/เดือน) | ประหยัดได้สูงสุด (บาท/เดือน) | ระยะเวลาคืนทุนโดยประมาณ |
|---|---|---|---|
| 3 kW | 2,000 - 4,000 | 1,500 - 2,200 | 4.5 - 5 ปี |
| 5 kW POPULAR | 4,000 - 8,000 | 2,500 - 3,800 | 4 - 5 ปี |
| 10 kW | 8,000 - 15,000 | 5,000 - 7,500 | 3.5 - 4.5 ปี |
| 20 kW+ (SME) | 20,000 ขึ้นไป | 12,000 ขึ้นไป | 3 - 4 ปี |
แพ็คเกจสำหรับ On-Grid
สิ่งที่ต้องเช็คให้ชัวร์ ก่อนตัดสินใจเลือกขนาด
ทิศทาง และพื้นที่หลังคา ทิศที่แผงจะรับแดดได้ดีที่สุด คือ ทิศใต้ และทิศตะวันตก โดยพื้นที่ต้องกว้างพอ เช่น ระบบขนาด 5kW จะใช้พื้นที่หลังคาประมาณ 25-30 ตารางเมตร และต้องเป็นพื้นที่โล่ง ไม่มีเงาของต้นไม้ใหญ่ หรือตึกข้างเคียงทอดมาบังแผง เพราะเงาเพียงนิดเดียว ก็อาจจะทำให้กำลังการผลิตไฟลดลงได้
โครงสร้างหลังคา แผงโซล่าเซลล์ และชุดรางยึดมีน้ำหนักในระดับหนึ่ง โครงสร้างหลังคา รวมถึงวัสดุมุงหลังคา จึงต้องอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์แข็งแรง ไม่ผุพัง เพื่อให้มั่นใจว่าจะสามารถรองรับน้ำหนัก และปลอดภัยในระยะยาวตลอดอายุการใช้งานกว่า 25 ปี
ระบบไฟฟ้าเดิมของอาคาร ต้องเช็คให้ชัวร์ว่ามิเตอร์ไฟเดิมของบ้าน หรืออาคารของคุณ เป็นระบบไฟฟ้า 1 เฟส หรือ 3 เฟส เพื่อให้วิศวกรสามารถเลือก และออกแบบตัว Inverter กับระบบไฟเดิมได้อย่างถูกต้อง และปลอดภัย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโซล่าเซลล์
ติดโซล่าเซลล์บ้านขนาดกี่ kW ถึงจะคุ้มค่าที่สุด ?
ความคุ้มค่าไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าระบบใหญ่ หรือเล็ก แต่ขึ้นอยู่กับว่าขนาด kW ผลิตไฟฟ้าออกมาได้สมดุล กับปริมาณการใช้ไฟจริง ในช่วงเวลากลางวันของคุณมากแค่ไหน หากคุณเลือกขนาดที่พอดี กับพฤติกรรมการเปิดใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น ติดขนาด 3kW สำหรับบ้านที่เปิดแอร์ 1-2 ตัว หรือติดขนาด 5 kW สำหรับบ้านที่เริ่มมีรถยนต์ไฟฟ้า ระบบจะทำหน้าที่ลดค่าไฟ ในส่วนที่คุณต้องจ่ายแพงที่สุดออกไป ทำให้คุณเห็นตัวเลขในบิลค่าไฟลดลงอย่างชัดเจน และช่วยให้คืนทุนไวที่สุด ภายในระยะเวลา 4-6 ปี
ถ้าระบบผลิตไฟฟ้าได้มากว่าที่เราใช้งาน พลังงานส่วนเกินจะไปไหน ?
สำหรับระบบ On-Grid ทั่วไป หากไฟฟ้าที่แผงโซล่าเซลล์ผลิตได้ มีปริมาณมากกว่าความต้องการใช้งานภายในบ้าน กระแสไฟฟ้าส่วนเกินจะวิ่งย้อนกลับออกไปสู่ระบบสายส่งของการไฟฟ้าโดยอัตนัย ซึ่งพลังงานส่วนนี้ จะสูญเปล่าไปทันที โดยที่เราไม่ได้ประโยชน์ เว้นแต่ว่าคุณจะทำการสมัครเข้าร่วมโครงการโซล่าภาคประชาชน เพื่อขายไฟคืนให้กับการไฟฟ้าตามราคาที่กำหนด หรือเลือกติดตั้งเป็นระบบ Hybrid ที่มีแบตเตอรี่คอยกักเก็บพลังงานส่วนเกินนี้ ไว้ใช้งานในช่วงเวลากลางคืน
ถ้าซื้อรถยนต์ไฟฟ้า (EV) เพิ่ม สามารถขยับขยายเพิ่มขนาด kW ภายหลังได้ไหม ?
สามารถทำได้ แต่มีเงื่อนไขสำคัญที่ต้องพิจารณา และวางแผนไว้ตั้งแต่ตอนเริ่มติดตั้งครั้งแรก คือ ตัว Inverter และพื้นที่หลังคาที่เหลืออยู่ หากคุณมีแพลนจะซื้อรถยนต์ไฟฟ้าในอีก 1-2 ปีข้างหน้า การเลือกใช้อินเวอร์เตอร์ที่รองรับกำลังวัตต์สูงขึ้นล่วงหน้า (เช่น ติดแผงแค่ 5kW แต่เลือกใช้ Inverter ขนาด 10kW) จะช่วยให้ในอนาคต คุณสามารถซื้อแผงโซล่าเซลล์มาเพิ่มลงบนหลังคา เพื่อขยายขนาดระบบได้ทันที โดยไม่ต้องเสียเงินซื้อ Inverter เครื่องใหม่ ที่มีราคาสูง แนะนำให้ปรึกษาวิศวกรของ ION Energy เพื่อวางแผนเผือการขยายระบบไว้ตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบครั้งแรก จะคุ้มค่าที่สุด
ติดตั้งโซล่าเซลล์แล้ว ต้องขออนุญาตหน่วยงานราชการใดบ้าง ?
การติดตั้งระบบโซล่าเซลล์ ที่เชื่อมต่อกับสายส่งของการไฟฟ้า (On-Grid และ Hybrid) จำเป็นต้องขออนุญาตให้ถูกต้องตามกฎหมายจาก 3 หน่วยงานหลัก
- สำนักงานเขต หรืออบต. ในพื้นที่ (เพื่อแจ้งขอดัดแปลงอาคารรองรับน้ำหนักแผง)
- คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน หรือกกพ. (เพื่อแจ้งประกอบกิจการพลังงานได้รับการยกเว้นไม่ต้องมีใบอนุญาต)
- การไฟฟ้านครหลวง (MEA) หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) ในพื้นที่ เพื่อขอเชื่อมต่อระบบไฟ ซึ่งขั้นตอนเหล่านี้ จะมีความละเอียดอ่อนในเรื่องเอกสาร และการเซ็นรับรองของวิศวกร แต่ถ้าคุณเลือกติดตั้งกับ ION Energy เรามีบริการดำเนินการเดินเรื่องเอกสาร และขออนุญาตกับทุกหน่วยงานราชการให้ครบวงจรแบบ One-Stop Service โดยที่เจ้าของบ้าน ไม่ต้องจัดการเองให้ยุ่งยาก
หลังติดตั้งโซล่าเซลล์ไปแล้ว มีค่าบำรุงรักษาอย่างไร ?
ระบบโซล่าเซลล์เป็นระบบที่ไม่มีชิ้นส่วนเครื่องไหวข้างใน จึงสึกหรอน้อยมาก และมีค่าบำรุงรักษาที่ต่ำมาก มีเพียงแค่การคอยดูแล ไม่ให้มีคราบฝุ่นละออง คราบเขม่าควัน หรือมูลนกมาสะสม เพราะจะทำให้ประสิทธิภาพการผลิตไฟลดลง โดยทั่วไปแนะนำให้ล้างทำความสะอาดแผงโซล่าเซลล์ประมาณปีละ 1-2 ครั้ง (หรือบ่อยขึ้น หากอยู่ในพื้นที่ฝุ่นหนาแน่น เช่น ติดถนนใหญ่ หรือใกล้โรงงาน) ควรเลือกใช้น้ำสะอาด และผ้านุ่ม ๆ ขัดเบา ๆ ในช่วงเช้า หรือช่วงเย็น ที่แผงไม่มีความร้อนสะสม เพื่อป้องกันกระจกแตกร้าว จากอุณหภูมิที่เปลี่ยนกะทันหัน
สาระน่ารู้เรื่องโซล่าเซลล์จากผู้เชี่ยวชาญ
