แผงโซล่าเซลล์บนหลังคาบ้านพักอาศัย

โซล่าเซลล์ (Solar Cell) สำหรับบ้านและธุรกิจ

เข้าใจการทำงานของโซล่าเซลล์ เปรียบเทียบระบบและขนาดติดตั้ง พร้อมประเมินความคุ้มค่าจากพื้นที่และพฤติกรรมการใช้ไฟของบ้านหรือธุรกิจคุณ

ปรึกษาระบบโซล่าเซลล์

โซล่าเซลล์ คืออะไร

โซล่าเซลล์ (Solar Cell) คือ อุปกรณ์สารกึ่งตัวนำที่เปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์เป็นไฟฟ้ากระแสตรงผ่านปรากฏการณ์โฟโตโวลตาอิก (Photovoltaic Effect) โดยใช้พลังงานจากแสง ไม่ใช่ความร้อน เมื่อนำหลายเซลล์มาประกอบเป็นแผงและเชื่อมต่อกับอินเวอร์เตอร์ ไฟฟ้ากระแสตรงจะถูกแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับสำหรับใช้ในบ้านหรือธุรกิจ การเลือกติดตั้งควรพิจารณาช่วงเวลาการใช้ไฟ ความพร้อมของหลังคา และความต้องการเก็บพลังงานหรือสำรองไฟ เพื่อกำหนดระบบและขนาดให้เหมาะกับการใช้งานจริง

ระบบโซล่าเซลล์ทำงานอย่างไร

จากแสงบนหลังคา สู่ไฟที่ใช้ในบ้าน ลองเลือกสภาพแสงเพื่อดูว่าไฟมาจากไหน

บ้านติดตั้งโซลาร์เซลล์พร้อมอินเวอร์เตอร์และพื้นที่ใช้ไฟในช่วงแดดจัด

เลือกสภาพแสง เพื่อดูการใช้ไฟ

ไฟจากแผงโซลาร์

กำลังผลิตไฟ

แผงผลิตไฟ DC แล้วอินเวอร์เตอร์แปลงเป็น AC ให้เครื่องใช้ในบ้าน

ไฟจากการไฟฟ้า

เสริมเมื่อผลิตไม่พอ

เมื่อการใช้ไฟมากกว่าที่แผงผลิต โครงข่ายจะจ่ายไฟมาเสริม

ไฟที่ใช้ในบ้าน

ใช้ไฟโซลาร์ก่อน

เครื่องใช้ที่เปิดอยู่ใช้ไฟจากแผง ช่วยลดไฟที่ต้องซื้อจากการไฟฟ้า

ไฟเหลือ เก็บไฟ และไฟดับ

เมื่อผลิตไฟเกิน

  • เก็บไว้ใช้ภายหลัง ต้องมีแบตเตอรี่และระบบที่รองรับ
  • ส่งออกโครงข่าย ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของการไฟฟ้า หากขายไฟต้องมีสิทธิและสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • เมื่อไม่ให้ส่งออก ต้องมีระบบควบคุมการส่งออก (Zero Export) ที่รองรับและตั้งค่าถูกต้อง เพื่อจำกัดไฟส่วนเกินไม่ให้ส่งเข้าโครงข่าย

เมื่อต้องการเก็บไฟ

  • ระบบที่ใช้ร่วมกัน แบตเตอรี่ต้องทำงานกับอินเวอร์เตอร์หรือระบบกักเก็บที่รองรับ
  • ระยะเวลาใช้งาน ขึ้นอยู่กับพลังงานที่เหลือและใช้ได้จริง (kWh) รวมถึงการใช้ไฟของเครื่องใช้
  • กำลังจ่ายของระบบ (kW) ต้องพอกับเครื่องใช้ที่เปิดพร้อมกัน และรองรับกำลังช่วงเริ่มทำงานของเครื่องใช้บางชนิด

การเก็บไฟไว้ใช้ไม่ได้หมายความว่าจะสำรองไฟเมื่อไฟดับได้

เมื่อไฟฟ้าดับ

  • On-Grid ทั่วไปหยุดจ่ายไฟ แม้มีแดด เพื่อป้องกันไฟย้อนเข้าโครงข่าย
  • ระบบสำรองไฟ ต้องมีอินเวอร์เตอร์ที่รองรับการจ่ายไฟขณะโครงข่ายดับ พร้อมแหล่งพลังงานและอุปกรณ์ตัดแยกที่ทำงานร่วมกัน
  • ขอบเขตการใช้งาน ต้องกำหนดวงจรจำเป็น กำลังจ่าย และเวลาที่ต้องใช้

การเพิ่มแบตเตอรี่อย่างเดียวไม่ได้ทำให้สำรองไฟได้ทั้งบ้าน

อะไรทำให้ผลิตไฟได้ต่างกัน

กำลังติดตั้งแผงรวมเท่ากัน อาจผลิตไฟได้ไม่เท่ากัน เพราะขึ้นอยู่กับแสงที่แผงได้รับและประสิทธิภาพของระบบ

แผงโซล่าเซลล์รับแดดและเงาต้นไม้ พร้อมช่องระบายอากาศและอินเวอร์เตอร์

ทิศและฤดูกาล

ทิศ ความเอียง เมฆ และฤดูกาลมีผลต่อแสงที่แผงได้รับ ควรประเมินผลผลิตตลอดปี ไม่ใช้เฉพาะวันที่แดดดี

เงาและสิ่งสกปรก

ต้นไม้ อาคาร ฝุ่น และมูลนกบดบังแสง ควรสำรวจเงาตามเวลาและฤดูกาล พร้อมวางแผนดูแลตามสภาพหน้างาน

ความร้อนของแผง

เมื่อแสงเท่ากัน แผงที่ร้อนขึ้นมักจ่ายกำลังลดลง ควรเทียบค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิของกำลัง และเว้นช่องระบายอากาศตามคู่มือ

อุปกรณ์และการตั้งค่า

สายไฟและอินเวอร์เตอร์มีความสูญเสีย หากจำกัดไฟส่งออก ระบบอาจลดกำลังผลิตเมื่อไฟส่วนเกินใช้เองหรือเก็บในแบตเตอรี่ไม่ได้ ต้องรวมเงื่อนไขนี้ในการประเมิน

ก่อนเทียบความคุ้มค่า ขอประมาณการผลผลิตรายเดือนและรายปีที่ระบุสภาพหน้างานและความสูญเสีย พร้อมแยกไฟที่ผลิตได้ ไฟที่ใช้เอง และไฟส่วนเกินให้ชัดเจน

อุปกรณ์ต้องทำงานเป็นระบบ

ระบบโซล่าเซลล์ที่ดีต้องเลือกอุปกรณ์ให้เข้ากัน ติดตั้งอย่างเหมาะสม และตรวจสอบการทำงานได้

แผงโซล่าเซลล์บนหลังคาและอินเวอร์เตอร์ติดผนังบ้าน

แผงและอินเวอร์เตอร์

แผงโซล่าเซลล์ผลิตไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ก่อนส่งให้อินเวอร์เตอร์แปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) เพื่อใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้า โดยต้องออกแบบแรงดัน กระแส และกำลังของชุดแผงให้อยู่ในช่วงที่อินเวอร์เตอร์รองรับ

ราง แคลมป์จับกรอบแผง และชุดยึดโซล่าเซลล์กับสันหลังคาเมทัลชีท

โครงยึดและระบบป้องกัน

โครงยึดต้องเหมาะกับวัสดุและโครงสร้างหลังคา รองรับน้ำหนักและแรงลมตามแบบ พร้อมป้องกันน้ำรั่วซึมบริเวณติดตั้ง ส่วนสายไฟ อุปกรณ์ตัดตอน อุปกรณ์ป้องกัน และสายดินต้องเลือกให้เหมาะกับระบบ

แบตเตอรี่เก็บพลังงานและอินเวอร์เตอร์สำหรับระบบโซล่าเซลล์

ติดตามผลและเก็บพลังงาน

ระบบติดตามช่วยดูผลผลิตและแจ้งเตือนตามความสามารถของอุปกรณ์ ส่วนแบตเตอรี่เป็นทางเลือกสำหรับเก็บไฟไว้ใช้ภายหลัง หากต้องการใช้ช่วงไฟดับ ต้องเลือกระบบที่รองรับและออกแบบวงจรสำรองไฟ

ภายในแผงมีอะไรบ้าง

แผงโซล่าเซลล์ชนิดซิลิคอนทั่วไปมีเซลล์ที่เชื่อมต่อกันและชั้นวัสดุห่อหุ้มอยู่ระหว่างกระจกด้านหน้ากับแผ่นรองหลังหรือกระจกด้านหลัง เพื่อปกป้องเซลล์จากสภาพแวดล้อม แผงส่วนใหญ่มีกรอบช่วยเสริมความแข็งแรงและยึดติดตั้ง ส่วนกล่องต่อสายเชื่อมต่อไฟฟ้าออกจากแผงและมักมีไดโอดบายพาสช่วยลดผลกระทบจากเงาบังบางส่วน แต่ไม่ชดเชยแสงที่หายไป การเลือกแผงจึงควรดูพิกัดไฟฟ้า น้ำหนัก และข้อกำหนดการติดตั้งร่วมกัน ไม่ตัดสินจากกระจกหนึ่งหรือสองชั้นเพียงอย่างเดียว

เลือกอินเวอร์เตอร์แบบไหนดี

เริ่มจากทิศหลังคา เงาบัง และการดูแลระยะยาว แล้วเทียบวิธีจัดการไฟของแต่ละระบบ

String Inverter ติดตั้งบนผนังใกล้หลังคาโซล่าเซลล์
แปลงไฟที่เครื่องหลัก

String Inverter

รับไฟ DC จากแผงที่ต่อเป็นชุดแล้วแปลงเป็น AC ที่เครื่องหลัก จัดกลุ่มแผงตามทิศและสภาพแสง โดยรุ่นที่มีหลายวงจรติดตามจุดกำลังสูงสุด (MPPT) รองรับการแยกกลุ่มได้ตามแบบระบบ ควรตรวจช่วงแรงดัน กระแส กำลังที่รองรับ และตำแหน่งติดตั้งที่ระบายอากาศและเข้าบริการได้สะดวก

Microinverter ติดตั้งบนรางใต้แผงโซล่าเซลล์
แปลงไฟใกล้แผง

Microinverter

แปลงไฟ DC เป็น AC ใกล้แผง จำนวนแผงและวงจร MPPT อิสระขึ้นอยู่กับรุ่น จึงควรเลือกให้ตรงกับการแบ่งกลุ่มแผงและทิศหลังคา หากต้องการดูผลผลิตรายแผง ต้องตรวจรุ่นและระบบติดตามที่รองรับ พร้อมเปรียบเทียบต้นทุนรวมและความสะดวกในการเข้าซ่อมใต้แผง

Optimizer ใต้แผงโซล่าเซลล์และ String Inverter พร้อมแนวเดินสายลงท่อ
จัดการไฟ DC ที่แผง

String + Optimizer

ใช้ Optimizer จัดการกำลังฝั่ง DC ที่แผง ก่อนส่งไฟให้ String Inverter แปลงเป็น AC ควรประเมินประโยชน์จากสภาพแสงและแบบระบบจริง พร้อมตรวจความเข้ากันได้ จำนวนอุปกรณ์ต่อชุดแผง และค่าดูแลระยะยาว หากต้องการดูผลผลิตรายแผง ต้องเลือกอุปกรณ์และระบบติดตามที่รองรับ

เลือกแผงจากข้อมูลรุ่นจริง

ซิลิคอนผลึก

มีทั้งโมโนคริสตัลไลน์และโพลีคริสตัลไลน์ โดยแต่ละรุ่นมีเทคโนโลยีเซลล์ กำลังพิกัด ขนาด และประสิทธิภาพแผงแตกต่างกัน ควรเทียบเอกสารสเปกภายใต้เงื่อนไขทดสอบเดียวกัน แล้วพิจารณาว่าขนาดและกำลังของแผงเหมาะกับพื้นที่ติดตั้งเพียงใด

ฟิล์มบาง

ใช้ชั้นสารกึ่งตัวนำบางบนวัสดุรองรับ เช่น เทคโนโลยี CdTe และ CIGS โดยคำว่าฟิล์มบางไม่ได้หมายความว่าแผงทุกรุ่นเบาหรือดัดโค้งได้ จึงควรตรวจขนาด น้ำหนัก วิธีติดตั้ง และข้อกำหนดของรุ่นให้เหมาะกับโครงสร้างและพื้นที่ใช้งาน

ประเภทแผงเป็นคนละเรื่องกับระบบ On-Grid, Hybrid และ Off-Grid ก่อนเลือกควรตรวจความเข้ากันได้กับอุปกรณ์ในระบบ ขนาดและน้ำหนัก ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิของกำลังสูงสุด ใบรับรองที่ครอบคลุมรุ่นนั้น และเงื่อนไขรับประกันผลิตภัณฑ์และกำลังผลิต ส่วน Tier 1 ของ BloombergNEF เป็นการจัดกลุ่มผู้ผลิตตามข้อมูลการได้รับสินเชื่อของโครงการ ไม่ใช่การรับรองคุณภาพแผง

อ่านชื่อเทคโนโลยีให้ถูกกลุ่ม

คำบนสเปกแผงอธิบายคุณสมบัติคนละด้าน แผงรุ่นเดียวจึงอาจเป็นทั้ง Mono, N-Type, TOPCon และ Bifacial ได้ ควรอ่านแต่ละคำประกอบกัน แล้วตรวจรายละเอียดของรุ่นที่เลือก

คำที่พบบอกอะไรใช้พิจารณาอย่างไร
Mono / PolyMono คือ ซิลิคอนผลึกเดี่ยว ส่วน Poly คือ ซิลิคอนหลายผลึกเทียบประสิทธิภาพแผง ขนาด และกำลังพิกัดภายใต้เงื่อนไขทดสอบเดียวกัน ไม่ตัดสินจากสีแผง
P-Type / N-Typeชนิดของฐานซิลิคอนที่ปรับคุณสมบัติทางไฟฟ้าด้วยการเจือสาร ไม่ใช่ระดับคุณภาพของแผงเทียบประสิทธิภาพแผง ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิของกำลังสูงสุด และเงื่อนไขรับประกันกำลังผลิตของแต่ละรุ่น
TOPCon / HJT / BCTOPCon ใช้ชั้นออกไซด์บางในขั้วสัมผัสเพื่อลดการสูญเสีย; HJT ผสานซิลิคอนผลึกกับชั้นซิลิคอนอสัณฐานบาง; BC วางขั้วสัมผัสทั้งสองขั้วไว้ด้านหลังเซลล์เทคโนโลยีบางแบบใช้ร่วมกันได้ เช่น HJT กับ BC ควรเทียบสเปกรุ่นและผลผลิตตามแบบติดตั้ง ไม่ตัดสินจากชื่อเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว
Bifacialเซลล์และแผงที่ผลิตไฟจากแสงตกกระทบได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลังผลผลิตเพิ่มขึ้นตามแสงที่ด้านหลังได้รับ โดยขึ้นอยู่กับพื้นผิวสะท้อนแสง ระยะยก การจัดวาง และสิ่งบดบัง จึงไม่ใช้เปอร์เซ็นต์เพิ่มตายตัว

ก่อนเลือก ให้ตรวจเลขรุ่น ใบรับรองที่ครอบคลุมรุ่นนั้น เงื่อนไขรับประกันผลิตภัณฑ์และกำลังผลิต พร้อมผู้รับผิดชอบบริการในไทย แล้วเทียบขนาดแผงและจำนวนที่วางได้จริงบนหลังคา ไม่ดูเฉพาะวัตต์ต่อแผง

อ่านวัตต์และประสิทธิภาพแผง

เลือกขนาดแผง แล้วเลื่อนประสิทธิภาพเพื่อดูว่ากำลังไฟเปลี่ยนอย่างไร

ตัวละครอินโฟกราฟิกสูง 170 ซม. สำหรับเทียบขนาดแผงโซล่าเซลล์ 170 ซม. ภาพแผงโซล่าเซลล์ด้านหน้าสำหรับเปรียบเทียบขนาด 113.4 × 176.2 ซม. ยาว 176.2 ซม. กว้าง 113.4 ซม. คนเทียบขนาด
ภาพด้านหน้า เทียบในสเกลเดียวกัน

ขนาดแผง (กว้าง × ยาว)

แผงกว้างเท่ากัน แผงที่ยาวกว่ามีพื้นที่มากกว่า

22%

รับพลังงานแสง 100 ส่วน เปลี่ยนเป็นไฟฟ้าได้ 22 ส่วน

ค่าจำลอง ดูค่าจริงจากสเปกแผง

กำลังไฟโดยประมาณ

440วัตต์ต่อแผง

คำนวณที่ความเข้มแสง 1,000 วัตต์/ตร.ม. กำลังไฟจริงเปลี่ยนตามสภาพใช้งาน

พื้นที่แผง × ความเข้มแสง × ประสิทธิภาพ

1.998ตร.ม. 1,000วัตต์/ตร.ม. 22%ประสิทธิภาพ

ตัวอย่างคำนวณ ปัดเป็นวัตต์เต็ม ไม่ใช่สเปกสินค้า

อ่านสเปกให้ครบ ก่อนเลือกแผง

การเลือกแผงโซล่าเซลล์ควรพิจารณากำลังไฟ ขนาด และประสิทธิภาพร่วมกัน วัตต์ (W) บอกกำลังไฟ ณ ขณะหนึ่ง ส่วนกิโลวัตต์ชั่วโมง (kWh) บอกพลังงานไฟฟ้าสะสมตามเวลา โดย 1 kWh เท่ากับไฟฟ้า 1 หน่วย กำลังไฟพิกัดบนสเปกอ้างอิงสภาวะทดสอบมาตรฐาน ส่วนกำลังผลิตจริงเปลี่ยนตามสภาพใช้งาน เมื่อพื้นที่แผงเท่ากันและทดสอบภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน แผงที่มีประสิทธิภาพสูงกว่าจะให้กำลังไฟมากกว่า จึงควรเทียบสเปกควบคู่กับจำนวนแผงที่วางได้ ความสามารถในการรับน้ำหนักของหลังคา เงาบัง ทิศทางติดตั้ง และผลของอุณหภูมิ เพื่อเลือกรุ่นให้เหมาะกับพื้นที่ใช้งาน

เลือกระบบให้ตรงเป้าหมาย

ระบบโซลาร์เซลล์แต่ละแบบตอบโจทย์ต่างกัน การมีแบตเตอรี่ไม่ได้แปลว่าจะสำรองไฟได้ทั้งอาคารโดยอัตโนมัติ

ระบบการใช้งานหลักแบตเตอรี่และไฟสำรองสิ่งที่ควรประเมิน
On-Gridผลิตไฟใช้ร่วมกับโครงข่าย เหมาะกับการลดการซื้อไฟในช่วงกลางวันระบบทั่วไปไม่ใช้แบตเตอรี่ และหยุดจ่ายไฟเมื่อโครงข่ายดับ แม้มีแดดช่วงเวลาใช้ไฟ สัดส่วนไฟจากโซลาร์ที่ใช้เอง และข้อกำหนดเชื่อมต่อ
Hybridจัดการไฟจากแผง โครงข่าย และแบตเตอรี่ตามความสามารถของระบบการเก็บไฟต้องมีแบตเตอรี่ที่เข้ากันได้ ส่วนการสำรองไฟต้องมีอินเวอร์เตอร์ที่รองรับ พร้อมระบบตัดแยกโครงข่ายและวงจรสำรองพลังงานแบตเตอรี่ที่ใช้ได้จริง กำลังจ่ายสำรอง และอุปกรณ์กับระยะเวลาที่ต้องการสำรองไฟ
Off-Gridจ่ายไฟโดยไม่พึ่งโครงข่าย เหมาะกับพื้นที่ไม่มีไฟฟ้าหรือการใช้งานแบบอิสระต้องวางแผนแบตเตอรี่หรือแหล่งจ่ายอื่นให้เพียงพอในช่วงที่แผงผลิตไฟไม่พอพลังงานที่ใช้ต่อวัน กำลังไฟที่ใช้พร้อมกันและช่วงเริ่มทำงาน รวมถึงผลผลิตตามฤดูกาล

เลื่อนตารางแนวนอนเพื่อดูข้อมูลครบทุกคอลัมน์

หากมีโครงข่ายไฟฟ้า ใช้ไฟช่วงกลางวัน และต้องการลดการซื้อไฟเป็นหลัก สามารถเริ่มประเมินจากระบบ On-Grid หากต้องการเก็บพลังงานไว้ใช้ภายหลังหรือสำรองไฟเมื่อไฟดับ ควรกำหนดอุปกรณ์ กำลังไฟ และระยะเวลาใช้งานก่อนเลือกชุดระบบ

เลือกแบตเตอรี่ให้เหมาะกับการสำรองไฟ

เริ่มจากระบุเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ต้องการใช้เมื่อไฟดับและระยะเวลาสำรอง แล้วพิจารณาความจุใช้งานได้ของแบตเตอรี่ (kWh) ควบคู่กับกำลังจ่ายต่อเนื่องของระบบในโหมดสำรองไฟ (kW) ให้เพียงพอกับเครื่องใช้ที่เปิดพร้อมกัน รวมถึงตรวจความสามารถในการรองรับกำลังช่วงเริ่มทำงานของอุปกรณ์บางชนิด ระยะเวลาสำรองจริงขึ้นอยู่กับพลังงานในแบตเตอรี่ที่พร้อมใช้เมื่อไฟดับ การใช้ไฟ และความสูญเสียของระบบ ควรเลือกแบตเตอรี่ที่เข้ากันได้กับอินเวอร์เตอร์ และตรวจว่าระบบรองรับการจ่ายไฟเมื่อโครงข่ายดับ พร้อมการตัดแยกโครงข่ายและวงจรสำรองที่เหมาะสม หากวางแผนเพิ่มแบตเตอรี่ ควรตรวจเงื่อนไขการขยายระบบก่อนติดตั้ง

บ้านและธุรกิจแบบไหนเหมาะ

บ้านพักอาศัย

บ้านที่ใช้ไฟช่วงกลางวัน เช่น เปิดแอร์ ทำงานที่บ้าน หรือชาร์จรถ EV ในช่วงที่แผงผลิตไฟ มีโอกาสใช้ไฟจากโซลาร์เพื่อลดการซื้อไฟจากการไฟฟ้าได้มากขึ้น ควรเลือกขนาดระบบจากปริมาณและช่วงเวลาใช้ไฟจริง หากใช้ไฟกลางคืนเป็นหลัก ควรเปรียบเทียบระบบที่มีและไม่มีแบตเตอรี่ โดยดูผลประหยัดเพิ่มเติมเทียบกับค่าแบตเตอรี่ ค่าดูแล และค่าเปลี่ยนในอนาคต พร้อมแจ้งแผนเพิ่มเครื่องใช้ไฟฟ้าหรือรถ EV รวมถึงช่วงเวลาที่คาดว่าจะใช้งาน เพื่อให้ทีมออกแบบประเมินระบบได้เหมาะสม

ธุรกิจและโรงงาน

ธุรกิจและโรงงานที่ใช้ไฟช่วงกลางวันมีโอกาสนำไฟจากโซลาร์มาใช้ลดการซื้อไฟจากการไฟฟ้า ควรเปรียบเทียบผลผลิตที่คาดการณ์กับปริมาณการใช้ไฟในแต่ละช่วงเวลา รวมวันหยุดและช่วงหยุดผลิต เพื่อประเมินว่าไฟที่ผลิตได้จะนำมาใช้เองได้มากเพียงใด แล้วเลือกขนาดระบบให้เหมาะกับการใช้งาน หากเช่าอาคาร ควรยืนยันสิทธิใช้หลังคา ระยะเวลาเช่าที่เหลือ และข้อตกลงเรื่องผู้รับผิดชอบการดูแลระบบ ความเสียหายที่อาจเกิดกับอาคาร และการจัดการระบบเมื่อสิ้นสุดสัญญาก่อนลงทุน

เลือกขนาดจากการใช้ไฟจริง

พิจารณาหน่วยไฟในบิล ช่วงเวลาที่ใช้ไฟ และความพร้อมของพื้นที่ร่วมกัน เพื่อเลือกขนาดโซลาร์ให้เหมาะกับการใช้งานจริง

หน่วยไฟในบิล

ดูปริมาณการใช้ไฟในหน่วย kWh จากบิลหลายเดือน เพื่อเห็นยอดใช้ไฟแต่ละรอบและความเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล โดย 1 kWh เท่ากับไฟฟ้า 1 หน่วย บิลเป็นข้อมูลตั้งต้นที่ต้องใช้ร่วมกับช่วงเวลาใช้งาน จึงไม่ควรกำหนดขนาดระบบจากยอดค่าไฟหรือหน่วยไฟรวมเพียงอย่างเดียว

เวลาใช้ไฟจริง

บันทึกเครื่องใช้ที่เปิดพร้อมกันและกำลังไฟที่ใช้ในหน่วย kW พร้อมเวลาเปิด–ปิด วันหยุด และแผนเพิ่มเครื่องใช้หรือรถ EV หากมีข้อมูลมิเตอร์รายช่วงเวลา ควรนำมาเทียบกับผลผลิตโซลาร์ที่คาดการณ์ เพื่อประเมินปริมาณไฟที่ใช้เองได้และช่วงที่มีไฟส่วนเกิน

พื้นที่ติดตั้ง

สำรวจพื้นที่รับแสง เงาบัง โครงสร้างหลังคา ระบบไฟเดิม และข้อจำกัดการเชื่อมต่อ เพื่อประเมินกำลังพิกัดรวมของแผงในหน่วย kWp ที่พื้นที่รองรับ จากนั้นจัดทำผังวางแผงและประมาณการผลผลิตเทียบกับการใช้ไฟจริง เพื่อเลือกขนาดที่เหมาะสมโดยไม่จำเป็นต้องติดตั้งเต็มพื้นที่

ตัวอย่างจำนวนแผงและพื้นที่แผงรวม

ตัวอย่างนี้สมมติใช้แผงรุ่นเดียวกัน กำลังพิกัด 500 W ต่อแผง ขนาด 2.20 × 1.10 เมตร คิดเป็นพื้นที่ 2.42 ตร.ม. ต่อแผง ตัวเลขใช้เพื่ออธิบายวิธีคำนวณเท่านั้น ไม่ใช่สเปกสินค้าหรือแบบติดตั้งจริงของ ION Energy

กำลังพิกัดแผงรวม(kWp)จำนวนแผง(แผง)พื้นที่แผงรวม(ตร.ม.)
3614.52
51024.20
102048.40

กำลังพิกัดแผงรวม (kWp) คำนวณจากจำนวนแผง × 500 W ÷ 1,000 ส่วนพื้นที่แผงรวม (ตร.ม.) คำนวณจากจำนวนแผง × 2.42 ตร.ม. พื้นที่นี้ยังไม่รวมช่องว่างระหว่างแผง ทางเดิน และระยะถอยจากขอบหลังคา จึงต้องพิจารณาพื้นที่ใช้งานจริง เงาบัง และความพร้อมของโครงสร้างหลังคาร่วมกัน แล้วให้ทีมออกแบบจัดทำผังวางแผงเพื่อยืนยันจำนวนที่ติดตั้งได้อย่างเหมาะสม

จากขนาดระบบสู่หน่วยไฟที่ผลิตได้

ขนาดระบบบอกกำลังพิกัดของแผง ส่วนหน่วยไฟที่ผลิตได้ขึ้นอยู่กับปริมาณแสงแดดและความสูญเสียของระบบ ลองดูวิธีประมาณพลังงานต่อวันจากตัวอย่างนี้

กำลังพิกัดแผงรวม5 kWpขนาดระบบในตัวอย่าง
ชั่วโมงแดดเทียบเท่า4 ชั่วโมงต่อวัน ตามสมมติฐาน
สัดส่วนหลังหักการสูญเสีย0.80เหลือ 80% จากการสูญเสีย 20%
พลังงานที่ผลิตได้โดยประมาณ16 kWh/วันเท่ากับ 16 หน่วยต่อวัน
ตัวเลขทั้งหมดเป็นสมมติเพื่ออธิบายวิธีคำนวณ ไม่ใช่ผลผลิตที่รับประกันหรือค่าที่ใช้ได้กับทุกพื้นที่

ชั่วโมงแดดเทียบเท่าคืออะไร คือปริมาณแสงอาทิตย์ที่ตกกระทบแผงตลอดวัน แปลงเป็นจำนวนชั่วโมงที่ได้รับความเข้มแสงอ้างอิง 1,000 W/ตร.ม. จึงไม่ใช่จำนวนชั่วโมงตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้นถึงตก และค่า 0.80 ในตัวอย่างเป็นสัดส่วนพลังงานที่เหลือหลังรวมความสูญเสีย ไม่ใช่ประสิทธิภาพของแผง

ก่อนนำไปประเมินความคุ้มค่า ขอประมาณการรายเดือนและรายปีที่อ้างอิงที่ตั้ง ข้อมูลอากาศ ทิศและความเอียงแผง เงาบัง และความสูญเสีย พร้อมแยกไฟที่ผลิตได้ ไฟที่ใช้เอง และไฟส่วนเกิน เพื่อสะท้อนฤดูกาลและการใช้งานจริง โดยไม่หักความสูญเสียซ้ำหากผลจำลองรวมไว้แล้ว

ตรวจความพร้อมก่อนติดตั้ง

หลังคาและพื้นที่

  • ตรวจโครงสร้าง วัสดุมุง อายุหลังคา และประวัติรั่วซึม
  • ประเมินแสงและเงาบังตามช่วงเวลา ไม่ดูเฉพาะภาพหลังคาตอนเที่ยง
  • เว้นพื้นที่เข้าถึงเพื่อทำความสะอาด ตรวจระบบ และซ่อมหลังคา

ระบบไฟและอุปกรณ์

  • ตรวจประเภทมิเตอร์ เฟสไฟ ตู้ไฟ และแนวเดินสาย
  • กำหนดตำแหน่งอินเวอร์เตอร์และแบตเตอรี่ตามข้อกำหนดผู้ผลิต
  • วางแผนซ่อมหลังคาหรือปรับระบบไฟที่จำเป็นก่อนติดตั้ง

เงาบังลดพลังงานแสงที่แผงได้รับ อุปกรณ์บางแบบช่วยจัดการผลกระทบได้บางส่วน แต่ไม่ทำให้พื้นที่ในเงาผลิตไฟเท่าพื้นที่รับแสงเต็มที่

ราคาติดตั้งควรเทียบอะไรบ้าง

ราคาติดตั้งขึ้นอยู่กับขนาดและรุ่นอุปกรณ์ ความยากของงานหลังคา ระยะเดินสาย งานตู้ไฟ และขอบเขตบริการ ระบบที่มีกำลังแผงเท่ากันจึงอาจมีราคารวมต่างกัน ควรเทียบใบเสนอราคาที่ครอบคลุมงานเดียวกัน

รายการสิ่งที่ควรระบุให้ชัด
อุปกรณ์ยี่ห้อ รุ่น จำนวนแผง ขนาดอินเวอร์เตอร์ ชุดยึด อุปกรณ์ป้องกัน และระบบติดตาม
งานติดตั้งแนวเดินสาย งานหลังคา งานตู้ไฟ งานโครงสร้างที่เพิ่ม และสิ่งที่ไม่รวมในราคา
เอกสารและค่าใช้จ่ายผู้รับผิดชอบการขอเชื่อมต่อ ภาษี เงื่อนไขชำระเงิน และค่าใช้จ่ายตามหน้างาน
บริการระยะยาวเงื่อนไขรับประกัน การตรวจระบบ การเข้าซ่อม ค่าแรงและอะไหล่ที่ครอบคลุม

ดูแนวทาง แพ็คเกจโซล่าเซลล์ แล้วให้ทีมประเมินหน้างานเพื่อยืนยันขอบเขตและราคาสำหรับอาคารของคุณ

ประเมินความคุ้มค่าอย่างไร

เริ่มจากไฟที่ใช้เองได้

ค่าไฟที่ลดได้ขึ้นอยู่กับไฟโซลาร์ที่นำมาใช้แทนไฟจากการไฟฟ้าได้จริง ไม่ใช่ผลผลิตรวมทั้งหมด ควรแยกไฟใช้เอง ไฟส่วนเกิน และไฟที่เก็บในแบตเตอรี่ให้ชัดเจน

การคำนวณระยะคืนทุนต้องใช้ราคาโครงการ ผลประหยัดสุทธิ ค่าดูแลและเปลี่ยนอุปกรณ์ รวมดอกเบี้ยหากมี ส่วนรายได้ขายไฟให้นับเฉพาะกรณีที่มีสิทธิและเงื่อนไขรองรับ

คำนวณคืนทุนจากผลสุทธิ

ระยะคืนทุนอย่างง่าย = เงินลงทุนเริ่มต้น ÷ ผลประหยัดสุทธิต่อปี โดยผลสุทธิควรหักค่าดูแลและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องแล้ว หากสมมติลงทุน 120,000 บาทและได้ผลสุทธิปีละ 20,000 บาท จะคืนทุนอย่างง่ายประมาณ 6 ปี ตัวเลขนี้ใช้สอนวิธีคิด ไม่ใช่ราคาโครงการหรือคำรับรองผลตอบแทน

การประเมินจริงควรแสดงกระแสเงินสดแต่ละปี รวมผลผลิตที่เปลี่ยนตามฤดูกาล การเสื่อมของอุปกรณ์ ค่าเปลี่ยนอะไหล่ ดอกเบี้ยหากมี และเงื่อนไขค่าไฟ เพราะสูตรอย่างง่ายสมมติให้ผลสุทธิคงที่และไม่ได้คิดมูลค่าเงินตามเวลา

ใช้ไฟต่างเวลา ประหยัดต่างกัน

สมมติสองบ้านมีไฟจากแผงให้ใช้ได้ 600 หน่วยต่อเดือนเท่ากัน ไม่มีแบตเตอรี่ และมูลค่าไฟที่ทดแทนได้เฉลี่ย 4 บาทต่อหน่วย

รายการบ้าน กบ้าน ข
ใช้ไฟโซลาร์เอง450 หน่วย240 หน่วย
สัดส่วนใช้เอง75%40%
มูลค่าไฟที่ลดการซื้อ1,800 บาท960 บาท

บ้านที่ใช้ไฟตรงกับเวลาผลิตนำไฟมาใช้เองได้มากกว่า ตัวเลขนี้เป็นสมมติฐาน ไม่ใช่อัตราค่าไฟปัจจุบันหรือผลของระบบขนาดใด และยังไม่รวมค่าดูแล แบตเตอรี่ หรือรายได้ขายไฟ

การเชื่อมต่อและขายไฟ

ติดตั้งเพื่อใช้เอง

ระบบที่ทำงานขนานกับโครงข่ายต้องดำเนินการตามข้อกำหนดของการไฟฟ้าในพื้นที่ แม้ไม่ขายไฟ ควรตรวจความพร้อมของมิเตอร์ อุปกรณ์ และเอกสารเชื่อมต่อก่อนใช้งาน

ขายไฟส่วนเกิน

เป็นอีกเงื่อนไขหนึ่งที่ต้องตรวจคุณสมบัติ โครงการรับซื้อ ขั้นตอน และสัญญาที่เกี่ยวข้อง การติดตั้งโซล่าเซลล์ไม่ได้ทำให้มีสิทธิขายไฟโดยอัตโนมัติ

เอกสารด้านอาคารและใบอนุญาตขึ้นอยู่กับลักษณะและขนาดโครงการ ให้ผู้รับผิดชอบตรวจเงื่อนไขของ MEA หรือ PEA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่นั้นก่อนสรุปขอบเขตงาน

ดูแลระบบและตรวจเงื่อนไขประกัน

ดูแลจากข้อมูลและสภาพจริง

ติดตามผลผลิตและการแจ้งเตือน เปรียบเทียบกับช่วงที่สภาพแสงใกล้เคียงกัน หากผลผลิตลดผิดปกติให้ตรวจหาสาเหตุ ไม่สรุปว่าเกิดจากฝุ่นเพียงอย่างเดียว

การล้างแผงและตรวจอุปกรณ์ควรอ้างอิงคู่มือ สภาพแวดล้อม และแผนของผู้ติดตั้ง งานบนหลังคาหรืองานไฟฟ้าควรให้ผู้ชำนาญดำเนินการอย่างปลอดภัย

แยกประกันให้ครบ

ประกันผลิตภัณฑ์
เงื่อนไขความเสียหายของอุปกรณ์ตามผู้ผลิต
ประกันประสิทธิภาพแผง
เงื่อนไขกำลังผลิตตามช่วงเวลา ไม่ใช่การรับประกันยอดค่าไฟ
ประกันงานติดตั้ง
ขอบเขตงานประกอบ เดินสาย หลังคา ค่าแรง และช่องทางแจ้งซ่อม

วางแผนตลอดอายุระบบ

แผงอาจยังผลิตไฟได้หลังหมดประกัน แต่กำลังผลิตมีแนวโน้มลดลงตามอายุและสภาพใช้งาน จึงต้องแยก อายุใช้งาน ประกันตัวสินค้า และประกันกำลังผลิต ออกจากกัน ระยะประกันยาวไม่ได้หมายความว่าอุปกรณ์ทุกชิ้นหรือค่าเข้าซ่อมจะครอบคลุมเท่ากัน

  • แผง: ตรวจเงื่อนไขกำลังผลิตคงเหลือ ข้อยกเว้น และวิธีพิสูจน์เมื่อขอเคลม
  • อินเวอร์เตอร์: เผื่องบซ่อมหรือเปลี่ยนตามสภาพ ตรวจค่าแรง ค่าเดินทาง และความพร้อมของอะไหล่
  • แบตเตอรี่: ดูทั้งปีรับประกัน จำนวนรอบหรือพลังงานสะสมที่รับรอง ความจุคงเหลือ และเงื่อนไขใช้งาน
  • งานติดตั้ง: ระบุผู้รับผิดชอบหลังคา จุดยึด สายไฟ และขั้นตอนติดต่อเมื่อระบบแจ้งเตือน

เก็บรุ่นและหมายเลขอุปกรณ์ เอกสารประกัน แบบติดตั้ง และประวัติบริการไว้ด้วยกัน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ตรวจสอบปัญหาและส่งต่อการดูแลได้สะดวกขึ้น

ผลงานติดตั้งของ ION Energy

ผลงานติดตั้งจริงของ ION Energy ครอบคลุมกลุ่มที่อยู่อาศัย เช่น Narasiri Pahol-Watcharapol และ Bugaan Pattanakarn 32 รวมถึงกลุ่มธุรกิจและองค์กร เช่น Union Paper และ Tawanna

ผลงานติดตั้งโซลาร์เซลล์ Narasiri ของ ION Energy

Narasiri Pahol-Watcharapolผลงานกลุ่มโครงการที่อยู่อาศัย

ผลงานติดตั้งโซลาร์เซลล์ Bugaan Pattanakarn 32 ของ ION Energy

Bugaan Pattanakarn 32ผลงานกลุ่มโครงการที่อยู่อาศัย

ผลงานติดตั้งโซลาร์เซลล์ Union Paper ของ ION Energy

Union Paperผลงานกลุ่มธุรกิจและองค์กร

ผลงานติดตั้งโซลาร์เซลล์ Tawanna ของ ION Energy

Tawannaผลงานกลุ่มธุรกิจและองค์กร

เมื่อต้องการเทียบกับอาคารของคุณ ให้พิจารณารูปแบบหลังคา พื้นที่ติดตั้ง และช่วงเวลาใช้ไฟ พร้อมขอรายละเอียดขนาดระบบและขอบเขตงานของโครงการที่ใกล้เคียง ภาพผลงานช่วยให้เห็นรูปแบบการติดตั้ง ส่วนการประเมินผลประหยัดต้องใช้ข้อมูลโหลดและผลผลิตของแต่ละอาคารประกอบกัน

ดูผลงานติดตั้งทั้งหมด

เริ่มต้นกับ ION Energy

เริ่มจากส่งบิลค่าไฟ จังหวัดที่ติดตั้ง ช่วงเวลาใช้ไฟ และรูปหลังคาหรือตู้ไฟที่มี เพื่อให้ทีม ION Energy วางแนวทางประเมิน จากนั้นจึงสำรวจพื้นที่ ออกแบบ และเสนอขอบเขตงานให้ตรวจสอบก่อนตัดสินใจ

หลังประเมินข้อมูล ให้ตรวจแบบระบบ รายการอุปกรณ์ ขอบเขตงาน และผู้รับผิดชอบเอกสารเชื่อมต่อก่อนตกลงติดตั้ง ดูรายละเอียด บริการติดตั้ง Solar Rooftop สำหรับบ้านและธุรกิจ

รายการตรวจรับก่อนส่งมอบ

  • อุปกรณ์ตรงตามข้อตกลง: ตรวจยี่ห้อ รุ่น จำนวน กำลังพิกัด และหมายเลขเครื่องเทียบกับรายการส่งมอบ
  • แบบและผลตรวจระบบ: รับแบบติดตั้งจริง รายงานทดสอบ และเอกสารเชื่อมต่อหรืออนุญาตที่เกี่ยวข้องกับโครงการ
  • ใช้งานและติดตามได้: ให้ทีมสาธิตการอ่านผลผลิต การแจ้งเตือน และวิธีติดต่อเมื่อพบปัญหา หากมีไฟสำรองให้ยืนยันว่าวงจรใดใช้งานได้ตามแบบ
  • บริการหลังการขายชัดเจน: รับเอกสารประกัน แผนดูแล ช่องทางแจ้งซ่อม และรายการค่าใช้จ่ายที่ไม่รวมไว้เป็นลายลักษณ์อักษร

คำถามที่พบบ่อยเรื่องโซล่าเซลล์

โซล่าเซลล์ต่างจากแผงโซล่าเซลล์อย่างไร

เซลล์เป็นหน่วยผลิตไฟที่อยู่ภายในแผง ส่วนระบบที่ใช้งานกับอาคารต้องมีอุปกรณ์อื่นทำงานร่วมกัน เช่น อินเวอร์เตอร์ โครงยึด และอุปกรณ์ป้องกัน

ระบบโซล่าเซลล์ต้องมีแบตเตอรี่ไหม

ระบบ On-Grid สำหรับใช้ไฟร่วมกับโครงข่ายสามารถออกแบบโดยไม่มีแบตเตอรี่ได้ หากต้องการเก็บไฟหรือสำรองไฟ ควรประเมินอุปกรณ์และความคุ้มค่าแยกตามเป้าหมาย

กลางคืนและวันที่มีเมฆใช้ไฟอย่างไร

กลางคืนแผงไม่ผลิตไฟจากแสงอาทิตย์ ส่วนวันที่มีเมฆผลผลิตขึ้นอยู่กับแสงที่ได้รับ อาคารจึงใช้ไฟจากโครงข่ายหรือแบตเตอรี่ตามระบบที่ออกแบบไว้

ไฟดับแล้วโซล่าเซลล์ยังใช้ได้ไหม

ระบบ On-Grid ทั่วไปหยุดจ่ายไฟเมื่อโครงข่ายดับ การสำรองไฟต้องมีระบบที่รองรับและกำหนดวงจรสำรองไว้โดยเฉพาะ ไม่ควรสรุปจากการมีแผงหรือแบตเตอรี่เพียงอย่างเดียว

ควรติดตั้งกี่กิโลวัตต์

ต้องเทียบหน่วยไฟและช่วงเวลาการใช้ไฟกับพื้นที่รับแสง ผลผลิตที่คาดการณ์ และข้อจำกัดของระบบไฟ ใช้จำนวนแอร์หรือยอดบิลเป็นข้อมูลประกอบได้ แต่ไม่เพียงพอสำหรับกำหนดขนาดสุดท้าย

ค่าไฟจะลดลงเท่าไรและคืนทุนกี่ปี

ต้องคำนวณจากข้อมูลหน้างาน ราคาโครงการ และไฟที่ใช้เองได้จริง พร้อมระบุค่าใช้จ่ายและสมมติฐาน จึงไม่ควรใช้จำนวนปีคืนทุนเดียวกันกับทุกอาคาร

ติดตั้งแล้วขายไฟส่วนเกินได้ทันทีไหม

ต้องตรวจสิทธิและผ่านขั้นตอนของโครงการรับซื้อ รวมถึงสัญญาและการเชื่อมต่อที่เกี่ยวข้อง การติดตั้งเพื่อใช้เองไม่ได้ทำให้มีสิทธิขายไฟโดยอัตโนมัติ

หลังคามีเงาบังยังติดตั้งได้หรือไม่

ต้องตรวจแนวเงา ช่วงเวลาที่บัง และผลต่อการผลิตก่อนออกแบบ การเปลี่ยนอุปกรณ์อาจช่วยจัดการผลกระทบบางส่วน แต่ไม่ทำให้แผงที่อยู่ในเงาผลิตไฟได้เท่าพื้นที่รับแสงเต็มที่

เพิ่มแผงหรือแบตเตอรี่ภายหลังได้ไหม

ต้องตรวจพื้นที่ รุ่นอุปกรณ์ ความเข้ากันได้ และข้อจำกัดทางไฟฟ้า รวมถึงเงื่อนไขการเชื่อมต่อที่ใช้กับระบบเดิม ควรแจ้งแผนขยายตั้งแต่ก่อนติดตั้ง

ต้องล้างแผงและดูแลบ่อยแค่ไหน

ให้ยึดคู่มือ สภาพฝุ่นและสิ่งแวดล้อม รวมถึงแผนดูแลของผู้ติดตั้ง ไม่กำหนดความถี่เดียวกับทุกหน้างาน งานบนหลังคาและการตรวจไฟฟ้าควรดำเนินการโดยผู้ชำนาญ

ประเมินระบบสำหรับบ้าน

ประเมินระบบสำหรับธุรกิจ